بيت تا ببيند يك نظر رخسارشان * روح قدسى جان ببر گند آوريد بلند - [ بفتح با ] يعنى دراز و [ بضم باء ] چوب بالاى چهار چوب در باشد . مثالش « 1 » سوزنى گويد : شعر از هيبت ار كند بدرى خارجى گذر * بفتد بر آستان در خارجى بلند كذا فى الفرهنگ . بوزكند - [ به زاى معجمه و كاف تازى . به وزن گوسفند ] ايوان باشد و [ بباى فارسى « 21 » ] نيز آمده . بند - معروف - و نيز نام ولايتى باشد . و بمعنى مكر و حيله و زرق و فريب نيز آمده . به اين معنى صاحب گلشن گويد : بيت همه افسانه و افسون و بندست * بجان خواجه كه اينها « 2 » ريشخندست « 3 » و حكيم فردوسى نيز فرمايد : شعر نهادم ترا نام دستان زند * كه با تو پدر كرد دستان و بند و بمعنى سدى كه پيش آبها بندند و مولوى مثنوى گويد : بيت گر در بسته كند منع ز هفتاد بلا * چونكه اين سيل بلا آمد و از بند گذشت و ديگر فنون كشتى را نيز گويند « 4 » و مؤيد اين معنى آن عبارت گلستان است كه فرموده : « يكى در صنعت كشتى گرفتن بر سر آمده بود چنان كه « 5 » درين علم سيصد و شصت بند فاخر دانستى . » مثالش سراج الدين راجى نيز در صفت پهلوان كشتى گيرى گويد : شعر از ان پير اوفتاده بس جوانان * ببند بندهايش پهلوانان و بمعنى طناب و آلت بستن چيزها مطلقا نيز باشد و ديگر بمعنى فاعل بستن - و امر به اين معنى نيز آمده . مثال اين سه معنى على فرقدى گويد : بيت چند باشى بكينه دشمن بند * دل دشمن به بند احسان بند و ديگر بمعنى حبس نيز آمده . مثال اين معنى سعدى گويد : شعر چو يك بار گفتى و نشيند پند * بده گوشمالش بزندان و بند و ديگر در فرهنگ بمعنى دو فاصلهء ميان دو عضو نيز آمده . مثالش هلالى گويد « 6 » : بيت عاقبت بگسلد چو بند از بند * بند بند مرا بهم پيوند و ديگر بمعنى جفت گاوى كه براى زراعت باشد . و ديگر ترجيع و تركيب نيز آورده . و در تحفة - السعادة بمعنى طمع و طلب و محبت و خيال نيز آمده . بساوند - [ بسين مهمله و واو به وزن دماوند ] قافيهء شعر باشد . مثالش استاد « 7 » لبيبى فرمايد : بيت همه با دو همه خام و همه سست * معانى باژگونه « 8 » با بساوند بادآورد - گنج بادآورد باشد و آن يكى

--> ( 1 ) اين كلمه از « ب » است . ( 2 ) « الف » « ن » : كينها ؛ « س » : كينهان . ( 3 ) اين شاهد در « ن » و « ب » نيست و « الف » در حاشيه دارد . ( 4 ) از اينجا تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 5 ) اصل : چنانچه ( 6 ) « ن » : هلالى ؛ « س » « الف » : هلالى گويد . ( متن از « ب » است ) . ( 7 ) « ب » : مثالش ؛ « س » و « الف » هيچ‌يك هر دو كلمه را ندارند ( متن از « ب » است ) . ( 8 ) بجز « ب » : بازگونه . ( 21 ) يعنى : پوزكند .